Ada genelinde işgal edilmiş Vakıfları kısmen belgeleyen harita
ADA GENELİNDE İŞGAL EDİLMİŞ VAKIFLAR
  • OSMANLI İDARESİ DÖNEMİNDE ADA GENELİNDEKİ TOPRAK MÜLKİYETİ
    22 Ocak 1960 tarihli resmi bir tutanak ile Kıbrıs Yüksek Mahkeme üyeleri M. Zeka ve C. Zannetides Osmanlı döneminde ada genelindeki mülkiyet tespitini yapmıştır. Bu tespite göre ada genelinde tarıma elverişli arazinin mülkiyeti üç eşit sınıfta yer almaktadır. Birinci sınıf Müslüman halka ait araziler, ikinci sınıf Müslüman olmayan halka ait araziler ve üçüncü sınıf ise Sultana ait arazilerden oluşmaktadır. Birinci ve üçüncü kategoride yer alan ve ada genelinde tarıma müsait arazinin 2/3’nü oluşturan toprak üzerinde  vakıflar tesis edilmiştir.
    ADA GENELİNDE İŞGAL EDİLMİŞ VAKIFLAR
  • Kıbrıs hukuk sisteminde yer alan temel hükümlere rağmen 1878-1960 Sömürge idaresi dönemi ile 1960-1974 Cumhuriyet döneminde, Kıbrıs tarihinin en büyük emlak yağması gerçekleştirilmiştir.
  • Ada genelinde Vakıflara ait yüz binlerce dönüm arazi, binlerce bina ve yüzlerce su kaynağı Rum Ortodoks Kilisesi, Rum belediyeleri, Rum okul komisyonları, merkezi hükümet, Kıbrıslı Rumlara ait şirketler ve Rum şahıslar tarafından işgal edilmiş ve bu bağlamda, Kıbrıs Rum halkı ile sahip oldukları kuruluşlara haksız servet ve kazanç sağlanmıştır.
  • İşgal edilmiş kaynaklar arasında Maraş, Güzelyurt ovası, Limasol, Larnaka, Baf, Girne, Lefkoşa, Mağusa ve Karpaz çiftlikleri, Ağrotur İngiliz Üssü ile ada genelinde binlerce bina ve yüzlerce su kaynağı bulunmaktadır.
  • Ayni dönem içerisinde ada genelindeki Sultan arazileri de hukuk kurallarına aykırı bir şekilde işgal edilmiş ve Kıbrıslı Rumlara haksız kazanç sağlanmıştır .
  • Kıbrıslı Rumlar işgal ettikleri Vakıflara ait kaynaklardan 20.yüzyılın başlarından itibaren  haksız kazanç sağlamıştır. Kıbrıslı Rumlar tarafından hukuk kurallarına aykırı bir şekilde işgal edilmiş Vakıflardan kaynaklanan Kıbrıs Türk Halkına ait kollektif mülkiyet ve tazminat hakları Kıbrıslı Rumların AİHM sürecindeki iade ve tazminat taleplerini aşmaktadır.
  • 2000 yılı itibarıyla yapılan çalışmalarda, Vakıflara ait  toprakların ada geneline oranı  %12 olarak tespit edilmiştir. Bu rakam kısmi bir tespit olup nihai rakamın tespit edilebilmesi için  Kıbrıs ve yabancı ülke arşivlerinde ilave çalışmaların yapılması gerekmektedir.

ADA GENELİNDE GASPEDİLMİŞ KİŞİSEL VE TOPLUMSAL HAKLAR
  • 1958-1974 döneminde Kıbrıs Türk Halkının  %25’i, 103 yerleşim biriminden göç etmek zorunda bırakılmış, adanın %3’üne hapsedilmek suretiyle ekonomik faaliyetleri dondurulmuş ve bu nedenle önemli oranda maddi ve manevi kayıplar meydana gelmiştir. 1958-1974  döneminde meydana gelen mükerrer olaylar nedeniyle göç dalgası 60,000 sayısına  ulaşmıştır.
  • 1958-1974 döneminde  meydana gelen maddi ve manevi kayıplar ana başlıklar altında,  özel taşınır ve taşınmaz mal kayıp ve zararları, Kıbrıs Türk Halkına uygulanan ekonomik-sosyal-siyasal ambargodan kaynaklanan kayıplar ve merkezi hükümetten dışlanmak suretiyle meydana gelen kayıplar ve zararlar olarak özetlenebilir. Sözkonusu kayıp ve zararlar Kıbrıs Türk Halkı adına  tazminat hakkı oluşturmaktadır.